Sažetak
U svakodnevnoj praksi sve češće uviđamo specifične obrasce emocionalnog i interpersonalnog funkcioniranja mlađih odraslih osoba, tzv. generacije „Z”. U kliničkoj slici dominira anksioznost, opsesivno-kompulzivni simptomi, nizak prag tolerancije na frustraciju, narcistična obilježja ličnosti kao i socijalna izolacija. U interpersonalnim odnosima dominira afektivna distanca, nesigurni obrasci privrženosti kao i sklonost eksternalizaciji krivnje (projektivnost). U terapijskom kontekstu, ti pacijenti manifestiraju instrumentalni odnos prema tretmanu, preferirajući instant-rješenja kao što je farmakoterapija, dok izbjegavaju transferne relacije, samim time i psihoterapijski rad. Iz perspektive psihodinamskog razumijevanja i nozoloških klasifikacija (DSM/MKB) diferencijalno-dijagnostički dolazi u obzir niz dijagnostičkih entiteta iz kruga anksioznih poremećaja i poremećaja ličnosti. S aspekta psihodinamskog razumijevanja, niz je autora koji govore o deficitima selfa, difuziji identiteta, „prolongiranoj adolescenciji” ili „narcističkoj vulnerabilnosti” prije nego o jasno razvijenim poremećajima ličnosti. Smatra se da etiologija ovih poremećaja proizlazi iz „fragmentiranih odnosa”. „Fragmentiran odnos” karakteriziraju emocionalno nestabilne, nedosljedne i isprekidane interakcije s emocionalno važnim objektima tijekom razvojnih faza. Fragmentirani odnosi narušavaju kontinuitet selfa i osjećaj stabilnosti. Rezultat je nesigurna privrženost, kroničan osjećaj praznine i pojačan oprez u odnosima. Tehnoferencija je plastičan primjer rane relacijske fragmentacije pri čemu je pažnja roditelja (najčešće majke) tijekom interakcije s djetetom konstantno ometana upotrebom „ekrana”. Iako je roditelj fizički prisutan izostaje emocionalna usklađenost, responzivnost i kontakt očima što uzrokuje doživljaj diskontinuiteta u odnosu. Takva parcijalna prisutnost može stvoriti rani razvojni deficit što može biti temelj za razvoj niza psihičkih poremećaja u odrasloj dobi.
